Erfenis in België: regels, orden en erfbelasting

Erfenis in België: regels, orden en erfbelasting

In België geldt zonder testament eerst de wettelijke devolutie (orde van erfgenamen). Met een testament kan de verdeling worden bijgestuurd, met respect voor het reservatair erfdeel. Daarbovenop komen de rechten van de partner (huwelijk vs. wettelijke samenwoning) en de erfbelasting (gewestelijk).

1) Juridisch kader

• Wettelijke devolutie: zonder testament volgt de erfenis de orden en graden (eerst de afstammelingen, daarna ouders/broers-zussen, enz.).
• Reservatair erfdeel: bepaalde erfgenamen (o.a. kinderen) zijn beschermd; een testament kan die minimale aanspraak niet ontnemen.
• Partnerrechten: verschillen naargelang huwelijk (ruimere bescherming, bv. vruchtgebruik op de gezinswoning) of wettelijke samenwoning (beperkter).
• Testament: laat toe de verdeling te sturen (algemeen legaat / legaat onder algemene titel / bijzonder legaat) binnen de grenzen van de reserve.

2) Wie erft wat?

Wettelijke orden (samengevat):

1. Afstammelingen (kinderen, kleinkinderen).
2. Bevoorrechte ascendenten (ouders) + bevoorrechte zijverwanten (broers/zussen) en hun afstammelingen.
3. Andere ascendenten (grootouders, overgrootouders).
4. Niet-bevoorrechte zijverwanten tot en met de 4e graad (ooms, tantes, neven, nichten…).

Binnen eenzelfde orde bepaalt men via de graden (nabijheid) wie effectief erft.

3) Erfbelasting

De tarieven en vrijstellingen verschillen per gewest (Wallonië, Brussel-Hoofdstad, Vlaanderen) en naargelang de verwantschap. De heffing gebeurt in het gewest van de gebruikelijke woonplaats van de overledene; bij goederen in het buitenland kunnen specifieke regels gelden. (Voor concrete bedragen: raadpleeg de actuele gewestelijke schalen.)

Wil je je erfenis regelen met een testament?

Ontdek onze collectie testamenten en diensten om de verdeling van je nalatenschap zelf te bepalen binnen de wettelijke grenzen.