Freelance-overeenkomst - Raamovereenkomst

Een freelance-overeenkomst of raamovereenkomst is een juridisch contract waarbij een zelfstandige freelancer diensten levert aan een opdrachtgever op basis van een vooraf bepaald kader. De raamovereenkomst legt de algemene voorwaarden vast voor de samenwerking — zoals vergoeding, uitvoeringsmodaliteiten en vertrouwelijkheid — zodat voor elke nieuwe opdracht niet opnieuw een volledig contract moet worden opgesteld. In België wint de freelance-overeenkomst sterk aan populariteit als alternatief voor een arbeidsovereenkomst.

Wat regelt deze overeenkomst concreet?

• De duurtijd van de samenwerking en de uitvoeringsmodaliteiten.
• De vergoeding (fee) en de betalingsmodaliteiten.
• De vertrouwelijkheidsclausule ter bescherming van gevoelige informatie.
• De zelfstandige status van de freelancer en de afwezigheid van gezagsverhouding.
• De voorwaarden voor beëindiging van de samenwerking.

Wanneer heb je een freelance-overeenkomst nodig?

• Als je als freelancer diensten levert aan een of meerdere opdrachtgevers.
• Als je als bedrijf een zelfstandige freelancer wil inschakelen voor een opdracht.
• Als je een raamovereenkomst wil opstellen voor een langdurige samenwerking met meerdere deeldopdrachten.
• Als je juridische zekerheid wil over de zelfstandige status en de afwezigheid van schijnzelfstandigheid.
• Als je afspraken wil vastleggen over vertrouwelijkheid en intellectuele eigendom.

Wat als je geen freelance-overeenkomst opstelt?

• Geen juridische basis voor de vergoeding en de uitvoeringsmodaliteiten.
• Risico op herkwalificatie als arbeidsovereenkomst door de RSZ bij gebrek aan correcte documentatie.
• Geen bescherming van vertrouwelijke informatie die wordt gedeeld tijdens de samenwerking.
• Onduidelijkheid over de eigendom van geleverde werken en intellectuele rechten.
• Moeilijkheden bij beëindiging van de samenwerking zonder contractuele basis.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een freelance-overeenkomst en een raamovereenkomst?
Een freelance-overeenkomst regelt één specifieke opdracht tussen een freelancer en een opdrachtgever. Een raamovereenkomst legt de algemene voorwaarden vast voor een langdurige samenwerking met meerdere deeldopdrachten. Bij een raamovereenkomst hoeft voor elke nieuwe opdracht enkel een kortere opdrachtbevestiging te worden opgesteld die verwijst naar de raamovereenkomst. Dit bespaart tijd en geeft juridische continuiteit.

Wat is het verschil tussen een freelance-overeenkomst en een arbeidsovereenkomst?
Bij een arbeidsovereenkomst werkt de werknemer onder gezag van de werkgever en heeft hij recht op sociale bescherming zoals vakantiegeld en opzeggingsvergoeding. Bij een freelance-overeenkomst werkt de freelancer als zelfstandige, zonder gezagsverhouding, en factureert hij zijn diensten. Het onderscheid is cruciaal: een foutieve kwalificatie kan leiden tot herkwalificatie door de RSZ met aanzienlijke financiële gevolgen.

Wat is schijnzelfstandigheid en hoe vermijd je het als freelancer?
Schijnzelfstandigheid treedt op wanneer iemand formeel als zelfstandige werkt maar in de praktijk dezelfde kenmerken vertoont als een werknemer: vaste uren, exclusiviteit, gezag van de opdrachtgever en geen eigen risico. Om schijnzelfstandigheid te vermijden moet de overeenkomst de zelfstandigheid van de freelancer duidelijk vastleggen: vrije organisatie van het werk, meerdere opdrachtgevers mogelijk, eigen verantwoordelijkheid voor resultaten.

Wie is eigenaar van de resultaten van een freelance-opdracht?
De eigendom van de resultaten — zoals teksten, ontwerpen, code of analyses — is niet automatisch geregeld. Zonder expliciete bepaling behoudt de freelancer in principe de intellectuele eigendomsrechten op zijn werk. De overeenkomst moet daarom duidelijk bepalen of de intellectuele eigendomsrechten worden overgedragen aan de opdrachtgever of dat enkel een gebruiksrecht wordt verleend.

Moet ik btw aanrekenen als freelancer in België?
Ja, freelance diensten zijn in principe btw-plichtig in België. Als zelfstandige freelancer bent u verplicht btw aan te rekenen op uw facturen, tenzij u onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen valt (omzet onder €25.000 per jaar). De btw-regels zijn afhankelijk van uw specifieke situatie en worden best besproken met een boekhouder of fiscaal adviseur.

Kan ik als freelancer voor meerdere opdrachtgevers werken?
Ja, en dit is zelfs een belangrijk kenmerk van echte zelfstandigheid. Als freelancer bent u vrij om voor meerdere opdrachtgevers tegelijk te werken, tenzij de overeenkomst een exclusiviteitsclausule bevat. Een exclusiviteitsclausule moet redelijk zijn in duur en omvang om juridisch stand te houden en mag de freelancer niet onredelijk beperken in zijn activiteiten.

Wat is het verschil tussen Go DIY, Go Co-Lawyer en Go Lawyer?
Bij Go DIY ontvangt u een juridisch onderbouwd modeldocument dat u zelf invult en aanpast. Bij Go Co-Lawyer vult u het document in en ontvangt u schriftelijke feedback van een jurist die controleert of alles juridisch correct is. Bij Go Lawyer bespreekt u het document met een advocaat via een online consultatie, waarbij u ook advies krijgt over schijnzelfstandigheid, intellectuele eigendom en de specifieke clausules die in uw situatie vereist zijn.

Voor wie is dit bedoeld?

• Freelancers die diensten leveren aan een of meerdere opdrachtgevers.
• Bedrijven die zelfstandige freelancers inschakelen voor projecten of opdrachten.
• Partijen die een langdurige samenwerking willen vastleggen via een raamovereenkomst.
• Iedereen die juridische zekerheid wil over de zelfstandige status en de afspraken.

Vaak gecombineerd met

• Confidentialiteitsovereenkomst (NDA): voor extra bescherming van vertrouwelijke informatie buiten de freelance-overeenkomst.
• Consultancy-overeenkomst: voor freelancers met een meer adviserende of strategische rol.
• Addendum intellectuele eigendom: voor een expliciete overdracht van auteursrechten op de geleverde werken.