Consultancy overeenkomst

Wanneer heb je een consultancy-overeenkomst nodig?

• Als je als zelfstandige consultant of freelancer diensten levert aan een opdrachtgever.
• Als je externe expertise inschakelt voor een project of opdracht.
• Als je duidelijke afspraken wil vastleggen over prestaties, vergoedingen en verantwoordelijkheden.
• Als je wil vermijden dat de samenwerking wordt beschouwd als schijnzelfstandigheid.
• Als je wil vastleggen wie eigenaar is van de resultaten en de intellectuele eigendomsrechten.

Wat als je geen consultancy-overeenkomst opstelt?

• Onzekerheid over de prijs, betalingsvoorwaarden en de omvang van de opdracht.
• Risico op geschillen over verantwoordelijkheden en geleverde prestaties.
• Geen juridische bescherming van vertrouwelijke informatie.
• Onduidelijkheid over de eigendom van geleverde werken en intellectuele rechten.
• Risico op herkwalificatie als arbeidsovereenkomst door de RSZ bij gebrek aan correcte documentatie.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een consultancy-overeenkomst en een arbeidsovereenkomst?
Bij een arbeidsovereenkomst werkt de werknemer onder gezag van de werkgever en heeft hij recht op sociale bescherming zoals vakantiegeld en opzeggingsvergoeding. Bij een consultancy-overeenkomst werkt de consultant als zelfstandige, zonder gezagsverhouding, en factureert hij zijn diensten. Het onderscheid is cruciaal: een foutieve kwalificatie kan leiden tot herkwalificatie door de RSZ met aanzienlijke financiële gevolgen voor beide partijen.

Wat is schijnzelfstandigheid en hoe vermijd je het bij een consultancy-overeenkomst?
Schijnzelfstandigheid treedt op wanneer iemand formeel als zelfstandige werkt maar in de praktijk dezelfde kenmerken vertoont als een werknemer: vaste uren, exclusiviteit, gezag van de opdrachtgever en geen eigen risico. Om schijnzelfstandigheid te vermijden moet de overeenkomst de zelfstandigheid van de consultant duidelijk vastleggen: vrije organisatie van het werk, meerdere opdrachtgevers mogelijk, eigen verantwoordelijkheid voor resultaten.

Wie is eigenaar van de resultaten van een consultancy-opdracht?
De eigendom van de resultaten — zoals rapporten, analyses, software of ontwerpen — is niet automatisch geregeld. Zonder expliciete bepaling in de overeenkomst behoudt de consultant in principe de intellectuele eigendomsrechten op zijn werk. De consultancy-overeenkomst moet daarom duidelijk bepalen of de intellectuele eigendomsrechten worden overgedragen aan de opdrachtgever of dat enkel een gebruiksrecht wordt verleend.

Moet ik btw aanrekenen als consultant in België?
Ja, consultancy-diensten zijn in principe btw-plichtig in België. Als zelfstandige consultant bent u verplicht btw aan te rekenen op uw facturen, tenzij u onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen valt (omzet onder €25.000 per jaar). De btw-regels zijn afhankelijk van uw specifieke situatie en worden best besproken met een boekhouder of fiscaal adviseur.

Kan ik een niet-concurrentiebeding opnemen in een consultancy-overeenkomst?
Ja. Een niet-concurrentiebeding verbiedt de consultant om tijdens of na de opdracht concurrerende activiteiten uit te oefenen of klanten van de opdrachtgever te benaderen. Een dergelijk beding moet redelijk zijn in duur, geografisch bereik en omvang om juridisch stand te houden. Een te ruim concurrentiebeding kan door de rechtbank worden beperkt of nietig worden verklaard.

Hoe wordt een consultancy-overeenkomst beëindigd?
De beëindiging wordt geregeld in de overeenkomst zelf: via een opzegtermijn, bij het verstrijken van de overeengekomen duur, of bij ernstige tekortkoming van één van de partijen. Het is sterk aanbevolen om de opzegtermijnen en de gevolgen van vroegtijdige beëindiging expliciet vast te leggen om discussies te vermijden.

Wat is het verschil tussen Go DIY, Go Co-Lawyer en Go Lawyer?
Bij Go DIY ontvangt u een juridisch onderbouwd modeldocument dat u zelf invult en aanpast. Bij Go Co-Lawyer vult u het document in en ontvangt u schriftelijke feedback van een jurist die controleert of alles juridisch correct is. Bij Go Lawyer bespreekt u het document met een advocaat via een online consultatie, waarbij u ook advies krijgt over schijnzelfstandigheid, intellectuele eigendom en de specifieke clausules die in uw situatie vereist zijn.

Voor wie is dit bedoeld?

• Zelfstandige consultants en freelancers die diensten leveren aan ondernemingen.
• Bedrijven die externe expertise inhuren voor projecten of opdrachten.
• Startups met een tijdelijke adviesbehoefte zonder vaste aanwerving.
• Projectmanagers die gespecialiseerde consultants inschakelen.
• Iedereen die een professionele samenwerking juridisch correct wil vastleggen.

Vaak gecombineerd met

• Confidentialiteitsovereenkomst (NDA): voor extra bescherming van vertrouwelijke informatie buiten de consultancy-overeenkomst.
• Managementovereenkomst: voor consultants die ook een managementrol opnemen binnen de vennootschap.
• Addendum intellectuele eigendom: voor een expliciete overdracht van auteursrechten op de geleverde werken.